W dzisiejszym Pulsie Biznesu ukazał się komentarz Magdaleny Osińskiej - Dyrektora departamentu prawa spółek, negocjacji i mediacji w Wiliński Legal Kancelaria Adwokacka Tomasz Wiliński sp.k.

 

KOMENTARZ PRAWNIKA 

Wykreślenie spółki z rejestru 

MAGDALENA OSIŃSKA-WILIŃSKA, Dyrektor departamentu prawa spółek, negocjacji i mediacji, Wiliński Legal Kancelaria Adwokacka Tomasz Wiliński sp.k.

W 2001 r. został uruchomiony Krajowy Rejestr Sądowy, który zastąpił poprzednio istniejący rejestr handlowy. Jednocześnie KRS nałożył na wpisane do starych rejestrów spółki, fundacje i spółdzielnie obowiązek przerejestrowania się do niego w terminie trzech lat. Termin był wielokrotnie zmieniany z uwagi na niewypełnienie obowiązków przez podmioty gospodarcze. Ostatecznie ustawodawca wprowadził termin 31 grudnia 2015 r., po którym podmioty nieprzerejestrowane miały zostać wykreślone z rejestru oraz utracić byt prawny. Ustawa wprowadziła kontrowersyjny zapis, na mocy którego skarb państwa z dniem 1 stycznia 2016 r. z mocy prawa nabył nieodpłatnie mienie wykreślonych podmiotów (i do wysokości przejętego majątku odpowiada za ewentualne zobowiązania wierzycieli). Natomiast wraz z chwilą wykreślenia np. spółki z rejestru prawa jej wspólników do udziału w majątku likwidacyjnym wygasają.

Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie zwrócił się z zapytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie zgodności powyższej regulacji z konstytucją. Postępowanie przed Trybunałem Konstytucyjnym wszczynane pytaniem prawnym ma charakter konkretny, ścisły, związany ze sprawą zawisłą przed sądem. W świetle konstytucji każdy sąd może zadać trybunałowi pytanie prawne co do zgodności aktu normatywnego z konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem.

W grudniu 2019 r. Trybunał Konstytucyjny orzekł jednogłośnie o niekonstytucyjności przepisu, a dokładnie trzeciego zdania art. 9 ust. 2b zaskarżonej ustawy. Trybunał Konstytucyjny dał możliwość dochodzenia odszkodowania, uznając, że niezgodne z konstytucją jest jedynie wspomniane trzecie zdanie artykułu 9 ust. 2b zaskarżonej ustawy, którego cała treść była kwestionowana w pytaniu prawnym. Umorzenie postępowania w pozostałym zakresie prowadzi do uznania, że z dniem 1 stycznia 2016 r. skarb państwa nabył mienie nieprzerejestrowanych spółek i innych podmiotów, zamykając sprawy dawnych rejestrów sądowych.

Mimo to wszyscy uprawnieni do udziału w majątku likwidacyjnym nieprzerejestrowanego podmiotu uzyskali prawo dochodzenia praw z majątku tych podmiotów przeciwko skarbowi państwa do wartości nabytego mienia. Trybunał Konstytucyjny do wyroku z 11 grudnia 2019 r., sygn. akt P 13/18: „Z uwagi na to, że skutki majątkowe, o których mowa w art. 9 ust. 2b p.w. KRS nastąpiły z mocy prawa 1 stycznia 2016 r., przysługującym środkiem sanacji konstytucyjności jest roszczenie o odszkodowanie z art. 4171 § 1 k.c. Wspólnicy, którym zostały wygaszone uprawnienia do majątku pozostałego po likwidacji spółki z o.o., mogą żądać odszkodowania za szkodę wyrządzoną przez wydanie aktu normatywnego. Podmioty te nie będą mogły skutecznie wznowić postępowania, o którym mowa w art. 190 ust. 4 Konstytucji. Wznowienie takie możliwe jest w wypadku, gdy w sprawie zostało wydane orzeczenie kształtujące ich sytuację prawną lub gdy odrębne ustawy przewidują inne środki służące sanacji konstytucyjności w rozumieniu art. 190 ust. 4 Konstytucji. Z uwagi na to, że wygaszenie praw majątkowych nie wymagało wydania orzeczenia, wznowienie postępowania w takim zakresie nie jest możliwe”.

więcej w Puls Biznesu: https://www.pb.pl/coraz-mniej-czasu-na-zlozenie-pit-28-983356